Dwa sposoby grzania
Sauna fińska ma piec z kamieniami, elektryczny albo na drewno. Piec nagrzewa powietrze w kabinie, zwykle do 70-100°C, przy niskiej wilgotności. Polanie kamieni wodą na chwilę podnosi wilgotność i odczuwalne gorąco1.
Sauna na podczerwień nie ma pieca. Promienniki na ścianach ogrzewają bezpośrednio skórę, a powietrze w kabinie zostaje znacznie chłodniejsze, zwykle 40-60°C2. Pocenie zaczyna się później, a oddycha się łatwiej.
Co mówią badania o saunie fińskiej
Najmocniejsze dane o saunie i zdrowiu pochodzą z fińskiego badania KIHD, w którym 2315 mężczyzn obserwowano przez średnio 20 lat. Osoby chodzące do tradycyjnej sauny 4-7 razy w tygodniu miały o połowę niższe ryzyko śmiertelnej choroby serca niż osoby chodzące raz w tygodniu4. Z tej samej grupy pochodzą wyniki o ciśnieniu, udarze i demencji, które opisujemy w artykule ile razy w tygodniu chodzić do sauny.
To badania obserwacyjne, więc pokazują związek, a nie dowód przyczyny. Ale żadna inna forma sauny nie ma danych z tak dużej grupy i tak długiego okresu.
Co mówią badania o podczerwieni
Przegląd badań klinicznych z 2018 roku objął zarówno saunę fińską, jak i na podczerwień2. Badania nad podczerwienią były w większości małe, krótkie i często bez grupy kontrolnej. Kilka przykładów:
- Reumatyzm: 17 osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów i 17 z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa przeszło serię sesji w saunie na podczerwień. Dobrze je znosili, a ból i sztywność krótkotrwale się zmniejszyły5.
- Regeneracja po treningu: w jednym badaniu sauna na podczerwień po treningu siłowym nie zmieniła regeneracji6, w innym zmniejszyła bolesność mięśni i spadek siły skoku7.
Wyniki są obiecujące, ale nie da się z nich wyciągnąć wniosków o sercu, udarze czy długości życia.
Jak się różni odczucie
- Sauna fińska to mocne, otulające gorąco, intensywne pocenie i wyraźny kontrast przy schładzaniu. Na wyższej ławie jest goręcej, na niższej łagodniej.
- Podczerwień to łagodne ciepło, które czuć głównie na skórze zwróconej do promienników. Sesje są zwykle dłuższe, a kabina mniej się nagrzewa.
Dla osób, które źle znoszą upał, podczerwień bywa łatwiejszym początkiem. To samo dotyczy osób z chorobami serca lub nadciśnieniem, ale tu o rodzaju sauny i długości sesji decyduje lekarz3. Saunę fińską też można jednak złagodzić: niższa ława, temperatura około 70°C i krótsze wejścia.
Którą wybrać
Jeśli zależy ci na tym, co pokazują najmocniejsze badania, wybierz tradycyjną saunę fińską z piecem. Dlatego wszystkie nasze sauny mają piec Harvia z kamieniami, elektryczny albo na drewno.
Niezależnie od rodzaju zasady bezpieczeństwa są te same. Sprawdź je w artykule przeciwwskazania do sauny.