Czy sauna obniża ciśnienie krwi?

Efekt natychmiastowy: kilka mmHg mniej po jednej sesji

W gorącym powietrzu naczynia krwionośne w skórze rozszerzają się, żeby oddać ciepło. Krew ma więcej miejsca, więc ciśnienie spada.

Fińscy badacze zmierzyli to u 102 dorosłych z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego². Po 30 minutach w 73°C ciśnienie skurczowe spadło średnio ze 137 do 130 mmHg, a rozkurczowe z 82 do 75 mmHg. Po półgodzinnym odpoczynku skurczowe wciąż było niższe niż przed sesją. Jednocześnie zmniejszyła się sztywność tętnic.

Efekt długoterminowy: rzadziej nadciśnienie

Ważniejsze pytanie brzmi, czy regularna sauna chroni przed nadciśnieniem na lata. Badanie KIHD objęło 1621 fińskich mężczyzn z prawidłowym ciśnieniem i obserwowało ich przez średnio 24,7 roku¹. W tym czasie nadciśnienie rozwinęło się u 251 z nich.

U mężczyzn chodzących do sauny 4-7 razy w tygodniu ryzyko nadciśnienia było o 46% niższe niż u tych, którzy chodzili raz w tygodniu. Przy 2-3 sesjach ryzyko też było niższe, ale ta różnica mogła być przypadkowa. Wynik dla najczęstszych bywalców utrzymał się po uwzględnieniu wieku, masy ciała, palenia, aktywności i innych czynników.

Co mówią badania z losowaniem

Badania obserwacyjne pokazują związek, ale nie przyczynę. Dlatego ważne są próby, w których uczestników przydziela się do grup losowo.

• Sauna po treningu. W randomizowanym badaniu z 2022 roku 47 osób ćwiczyło przez 8 tygodni. Grupa, która po każdym treningu spędzała 15 minut w saunie, obniżyła ciśnienie skurczowe o 8 mmHg bardziej niż grupa, która tylko ćwiczyła. Poprawiła się też jej wydolność³.
• Metaanaliza terapii cieplnej. Przegląd 15 badań wykazał, że regularna terapia cieplna obniża ciśnienie skurczowe średnio o około 4 mmHg i poprawia funkcję naczyń⁴. Obejmuje on jednak nie tylko saunę, ale też np. gorące kąpiele, a pewność dowodów autorzy ocenili jako umiarkowaną do niskiej.

Kilka mmHg brzmi skromnie, ale na poziomie populacji taka różnica ma znaczenie dla ryzyka udaru i zawału. Więcej o sercu przeczytasz w artykule sauna a serce.

Sauna i leki na nadciśnienie

Sauna nie zastępuje leczenia. Jeśli bierzesz leki obniżające ciśnienie, pamiętaj o jednym ryzyku: po wyjściu z gorąca ciśnienie może spaść gwałtownie przy wstawaniu, co grozi zawrotami głowy i omdleniem⁵.

• Wstawaj z ławy powoli i posiedź chwilę przed wyjściem.
• Pij wodę przed sesją i po niej.
• Nie schładzaj się gwałtownie lodowatą wodą.
• Nie łącz sauny z alkoholem.
• Nie odstawiaj leków, bo „sauna działa”.

Przy nieleczonym, bardzo wysokim ciśnieniu najpierw porozmawiaj z lekarzem. Pełną listę znajdziesz w artykule o przeciwwskazaniach do sauny.