Sauna dla dzieci: od jakiego wieku i jak bezpiecznie?

Fińska codzienność

W Finlandii sauna jest rodzinnym zwyczajem, a dzieci chodzą do niej z rodzicami od najmłodszych lat. W ankiecie obejmującej 1247 fińskich rodzin ponad 90% dzieci korzystało z sauny co najmniej raz w tygodniu¹.

Ta sama ankieta pokazała też, na co uważać. Część dzieci zgłaszała dolegliwości po saunie, a u mniej więcej połowy dzieci z atopowym zapaleniem skóry sauna nasilała objawy, głównie swędzenie¹.

Czym dziecko różni się od dorosłego

Przegląd badań z 2006 roku ocenia, że sauna jest dobrze znoszona przez zdrowe osoby od dzieciństwa do starości³. Autorzy zaznaczają jednak, że badań z udziałem dzieci jest niewiele, a większość danych pochodzi od Finów przyzwyczajonych do sauny od dziecka.

Przy dzieciach warto pamiętać o kilku rzeczach:

• małe ciało szybciej się nagrzewa niż ciało dorosłego,
• najmłodsze dzieci słabiej regulują temperaturę i łatwiej się przegrzewają,
• nie zawsze potrafią powiedzieć, że jest im za gorąco, albo nie chcą przerywać zabawy.

Fińscy badacze zmierzyli pracę serca u 61 dzieci i 20 nastolatków i młodych dorosłych podczas 10 minut w warunkach typowej sauny². U dzieci poniżej 5 lat objętość krwi wyrzucanej przy jednym uderzeniu serca spadła o około jedną trzecią, a ich serce nie zwiększało przepływu tak jak u starszych. U dzieci poniżej 10 lat ciśnienie spadało tuż po wyjściu z sauny, a dwoje dzieci zemdlało. Autorzy zalecają uważny nadzór nad małymi dziećmi w saunie.

Dlatego dziecko potrzebuje krótszej sesji, niższej temperatury i dorosłego, który patrzy na nie, a nie na zegarek. Najbardziej uważaj w pierwszych minutach po wyjściu.

Zasady dla rodziców

Zasady 1, 4, 5, 7 i 8 wynikają z badań i przeglądów podanych w przypisach. Zasady 2, 3, 6 i 9 to praktyczne zalecenia ostrożności, a nie wyniki badań.

1. Zawsze z dorosłym. Dziecko nigdy nie zostaje w saunie samo, nawet starsze².
2. Niska ława. Przy podłodze jest wyraźnie chłodniej niż pod sufitem.
3. Niższa temperatura. Na rodzinną sesję wystarczy 60-70°C. Polewanie kamieni zostaw na wejście dorosłych.
4. Krótko. Dla małych dzieci kilka minut, dla starszych 5-10 minut. Wychodzicie, gdy dziecko ma dość, nie gdy minie czas. W badaniu 10 minut wystarczyło, by u najmłodszych wyraźnie zmienić pracę serca².
5. Woda do picia przed sesją i po niej³.
6. Łagodne schłodzenie. Letni prysznic zamiast lodowatej wody.
7. Nie z gorączką ani infekcją. Saunę przekładacie do pełnego wyzdrowienia⁴.
8. Choroby przewlekłe po rozmowie z lekarzem. Jeśli dziecko ma chorobę serca, padaczkę, astmę lub inną chorobę przewlekłą, zapytaj pediatrę, zanim zabierzesz je do sauny⁴.
9. Uwaga na piec. Osłona pieca i zasada, że do pieca się nie podchodzi, chronią przed oparzeniem.

Sygnały, że trzeba wyjść

Czerwona, rozpalona twarz, marudzenie, senność, ból głowy, zawroty głowy albo nudności. Przy każdym z nich wychodzicie od razu, dziecko siada w chłodnym miejscu i pije wodę. Pierwsze minuty po wyjściu obserwuj szczególnie uważnie, bo wtedy u małych dzieci spada ciśnienie². Jeśli objawy nie mijają w ciągu kilkunastu minut, dziecko jest splątane, wymiotuje albo traci przytomność, dzwoń pod 112.

Domowa sauna a dzieci

Przy własnej saunie łatwiej o krótkie, spokojne sesje we własnym tempie, bez tłoku i gorącej sauny publicznej ustawionej pod dorosłych. Temperaturę ustawiasz pod dziecko, a sesja może trwać tyle, ile trzeba.

Ogólne zasady bezpieczeństwa opisujemy w artykule przeciwwskazania do sauny, a przebieg sesji krok po kroku w artykule jak korzystać z sauny.