Czy sauna szkodzi płodności mężczyzn?

Dlaczego gorąco ma znaczenie

Jądra znajdują się poza jamą brzuszną, dzięki czemu mają temperaturę niższą niż wnętrze ciała, a produkcja plemników jest wrażliwa na przegrzanie¹. W saunie temperatura skóry i całego ciała rośnie, więc pytanie o wpływ sauny na nasienie jest zasadne.

Badanie: 10 mężczyzn, 3 miesiące sauny

Najczęściej cytowane dane pochodzą z włoskiego badania z 2013 roku¹. Dziesięciu zdrowych mężczyzn z prawidłowym nasieniem chodziło do sauny fińskiej dwa razy w tygodniu, po 15 minut w temperaturze 80-90°C, przez trzy miesiące.

Badacze sprawdzali nasienie przed rozpoczęciem, w trakcie, a potem jeszcze przez pół roku po zakończeniu sauny. Wyniki:

• liczba i ruchliwość plemników wyraźnie spadły w czasie regularnej sauny,
• w plemnikach pogorszyło się upakowanie DNA i spadła sprawność mitochondriów, a geny odpowiedzialne za reakcję na stres cieplny wyraźnie się uaktywniły,
• poziom hormonów płciowych się nie zmienił,
• pół roku po zaprzestaniu sauny wszystkie parametry wróciły do wartości wyjściowych.

Przegląd badań klinicznych z 2018 roku odnotował ten efekt jako jedyny niepożądany skutek regularnej sauny w analizowanych badaniach⁴.

Ograniczenia badania

• Było bardzo małe: dziesięciu uczestników, bez grupy kontrolnej.
• Mierzyło nasienie, nie ciąże. Nie wiemy, czy sauna realnie zmniejsza szansę na poczęcie u par, które się starają.
• Dotyczyło regularnej sauny. Pojedyncze wizyty raczej nie mają znaczenia.

Mimo to wynik jest spójny z tym, co wiadomo o wpływie temperatury na produkcję plemników. Jeśli macie problem z płodnością, o saunie porozmawiaj z lekarzem, najlepiej andrologiem.

Co robić, gdy staracie się o dziecko

1. Porozmawiaj z lekarzem. Jeśli staracie się o dziecko dłużej bez skutku, zacznij od badania nasienia i wizyty u lekarza, a nie od samego odstawienia sauny.
2. Rozważ przerwę. Jeśli wyniki nasienia są słabe, warto na czas starań odstawić saunę. W badaniu efekt sauny był w pełni odwracalny¹.
3. Planuj z wyprzedzeniem. Wytworzenie plemników trwa około 64 dni², więc przerwa działa z opóźnieniem. W badaniu sauny pełny powrót do normy trwał do pół roku¹.
4. Sauna nie jest jedynym źródłem gorąca. Godzina z laptopem na kolanach podniosła temperaturę moszny o 2,6-2,8°C³.
5. Po wszystkim możesz wrócić. Efekt był w pełni odwracalny¹.

O kobietach i ciąży piszemy w artykule przeciwwskazania do sauny.